|
Yöre halkının gelenek göreneklerini
yansıtan halk oyunlarımız, Kıbrıscık halkının duygu
ve düşüncelerinin insanların vücudunda şekillenerek
harekete dönüşmesiyle oluşmuştur. Düğün, bayram ve
özel günlerde halkın eğlence kaynağıdır. Çevreden
etkilendiği gibi, çevre oyunlarının da büyük etkisi
vardır.
Yöresel oyunlar ez az iki kişi tarafından oynanmaktadır.
Cezayir oyununda olduğu gibi sayı oldukça çoğalabilir.
Oyunlar, karşılıklı yer ve yön değiştirilerek daire
veya çizgi formunda oynanır. Diğer oyunlardaki gibi
baş, son veya komut veren yoktur. Düz oyunlarda kadın
ve erkekler kendilerin özgü tavır ve hareketlerle
oyunun herhangi bir bölümünde omuz sallayarak oyunu
sürdürürler. Sekme, sürtme, hoplama ve yürüme ayakta
yapılan temel hareketlerdir. Oyunlarda kollar dirsekten
kırılarak yanlardan ve önde belle omuz arasında aşağı
ve yukarı hareket ettirilir.
1. KADIN OYUNLARI
Kadın oyunları dömbek eşliğinde oynanır. Erkek oyunlarına
nazaran daha yumuşak ve estetiktir. Dömbek çalarak
türkü söyleyen kadınlar oyunları yönlendirir. Bu kadınlar
bütün düğünlere katılırlar.
Yöre düğünlerinde oynanan atlama oyunlarına da kaşık
kullanılır. Düz oyunlarda parmaklar şıklatılarak ritim
verilir. Günümüzde halk oyunları ekiplerimizde kaşık
bütün oyunlarda kullanılmaktadır. Yörede oynanan kadın
oyunları şunlardır.
a) Men Men (Pıt pıt): Men men türküsü eşliğinde ekiple
ve kaşıkla oynanan düz oyundur.
b) Atlama (Gazel): Tek atlama ve çift atlama olmak
üzere iki türlüdür. Kaşıkla çeşitli yöre türküleri
eşliğinde uygulanır.
c) Kürdün Kızı: Kürdün Kızı türküsü eşliğinde oynanır.
d) Ah Karadeniz: Bir söylentiye göre Kıbrıscık halkının
bir kısmı Kırım’dan gelmiştir. Bu oyunun kaynağının
da oraya dayandığı söylenmektedir. Yöresel türküsü
eşliğinde oynanır.
e) Değirmen: Değirmen türküsü eşliğinde oynanır.
f) Ziller: Vur ziller türküsü eşliğinde oynanır.
g) Yemenimin Uçları: Aynı isimli türkü eşliğinde oynanır.
h) Karaköy Kaşık Oyunu: Aslında erkek oyunu olmasına
rağmen, türküsü eşliğinde kadınlar tarafından da oynanır.
i) Ördek: Erkek oyunu olarak bilinmekle birlikte kadınlar
tarafından da oynanır.
2. ERKEK OYUNLARI
Erkek oyunları daha serbest, hareketli, sert ve kıvraktır.
Omuz sallama oyunlarındaki en belirgin özelliktir.
Oyunların bazı bölümlerinde yer alan omuz titretme
hareketi oldukça ilgi çekicidir.
Oyunlar kaval eşliğinde oynanır. Sözsüz ezgilerle
oynandığı gibi ördek, Karaköy kaşığı, yılan, çaykuşu
gibi oyunlar sözlü olarak oynanmaktadır.
Oyuncular oyunun herhangi bir bölümünde içlerinden
geldiği gibi nara atarlar. Erkek oyunlarının tamamında
kaşık kullanılır. Oyunlarda dilli kaval ve dömbek
oyunlara eşlik eder. Son yıllarda klarnet, bağlama,
davul ve zurna oyunlara girmektedir. Yörede oynanan
erkek oyunları şunlardır.
a) Cezayir: Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı
Devleti de Tunus, Cezayir, Yemen ve Fas’a asker gönderir.
Cezayir önünde Akdeniz’de haritada görülmeyecek kadar
küçük hilal şeklinde adalar mevcuttur. Denizde dalga
olduğu zaman adalar hareket ediyormuş gibi gözükür.
Bu oyun adalar tarafından esinlenerek askerler taklit
edilip oyuna dönüştürülmüştür.
Cezayir oyunu yay halinde, sonra düz çizgi ve tekrar
yarım ay şeklinde dalgayı andıran ileri geri hareketlerle
oynanır. Oyun savaştan sonra yörelere kazandırılmıştır.Oyunda
kişi sayısı sınırsızdır.
b) Karaköy Kaşık Oyunu: Karaköy’de iki genç birbirini
sever, evlenebilmek için gerekli parayı bulamayan
çoban, sevdiği kızı kaçırır. Bu olaydan sonra köyün
büyükleri bir araya gelerek bir miktar para ile düğünlerini
yaparlar. Duvak günü gelin duvağa oturduktan sonra
damat Haymana’ya en az bir yıllığına çobanlığa gider,
eşinin hasretine dayanamayan gelin bir gün kara ağaç
dibinde gazelleri toplarken kendi kendine hasretini
maniye döker.Oradan geçen Kökez Köyü’nden Küllüklü
lakaplı türkücü kadın maniyi duyar. Gittiği her yerde
bu maniye bir dörtlük ekler ve Karaköy’ün Çobanların
türküsü oluşur.
c) Yılan: (Nergis Hanım) Kızık yöresinde türkü eşliğinde
kavalla oynanan atlama türü bir oyundur.
d) Çaykuşu: Kızık yöresinde oynanan bir erkek oyunudur.
Kaval eşliğinde oynamaktadır. Atlama türü bir oyundur.
e) Beypazarı Meşelisi
f) Çift Atlama
g) Tak Atlama
h) Kürdün Kızı: Hem kadın hem erkekler tarafından
Kızık yöresinde oynanan bir oyundur. Erkeklerde kaval
eşliğinde oynanır.
|